ఇ20 పెట్రోల్‌తో రేగిన రాజకీయ దుమారం: ప్రధాని మోదీ నివాసానికి కేజ్రీవాల్ భారీ మార్చ్.. అసలేం జరుగుతోంది?

దేశ రాజధాని ఢిల్లీ వేదికగా మరోసారి రాజకీయ వేడి రాజుకుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా అమలు చేస్తున్న "ఇ20 పెట్రోల్" (20 శాతం ఇథనాల్ కలిపిన పెట్రోల్) విధానానికి వ్యతిరేకంగా ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ (ఆప్) అధినేత అరవింద్ కేజ్రీవాల్ భారీ నిరసనకు పిలుపునిచ్చారు. ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ నివాస ముట్టడికి కేజ్రీవాల్ నేతృత్వంలో వేలాది మంది ఆప్ కార్యకర్తలు, వాహనదారులు ఢిల్లీ వీధుల్లోకి రావడం తీవ్ర ఉద్రిక్తతకు దారితీసింది. ఈ నిరసన ప్రదర్శనను అడ్డుకునేందుకు ఢిల్లీ పోలీసులు భారీగా మోహరించారు. నిరసనకారులను బారికేడ్లతో అడ్డుకోవడంతో పోలీసులు, ఆప్ కార్యకర్తల మధ్య తోపులాట జరిగింది. ఈ నేపథ్యంలో అసలు ఇ20 పెట్రోల్ అంటే ఏమిటి? దీనిపై కేజ్రీవాల్ ఎందుకు అంతలా మండిపడుతున్నారు? దేశవ్యాప్తంగా దీనిపై ఎలాంటి చర్చ జరుగుతోందో విశ్లేషిస్తూ అందిస్తున్న ప్రత్యేక కథనం ఇది.

ఈ ప్రదర్శనకు దారితీసిన పరిస్థితులు: కేజ్రీవాల్ ఆరోపణలు

ఢిల్లీలో జరిగిన నిరసన ప్రదర్శనలో అరవింద్ కేజ్రీవాల్ కేంద్ర ప్రభుత్వంపై నిప్పులు చెరిగారు. దేశంలోని కోట్లాది మంది వాహనదారుల ప్రయోజనాలను పణంగా పెట్టి, కొద్దిమంది కార్పొరేట్ మిత్రుల ప్రయోజనాల కోసమే ప్రధాని మోడీ ఇ20 పెట్రోల్ విధానాన్ని బలవంతంగా ప్రజలపై రుద్దుతున్నారని ఆరోపించారు. ఇ20 ఇంధనం వల్ల సాధారణ వాహనాల ఇంజన్లు పాడైపోతున్నాయని, మైలేజీ దారుణంగా పడిపోతోందని ఆయన పేర్కొన్నారు. "ఇది పర్యావరణహిత విధానం కాదు, కేవలం కార్పొరేట్ శక్తుల జేబులు నింపే పెద్ద కుంభకోణం" అని కేజ్రీవాల్ ఘాటుగా విమర్శించారు. ప్రభుత్వం తక్షణమే ఈ విధానాన్ని ఉపసంహరించుకోవాలని, పాత పెట్రోల్ విధానాన్ని కూడా అందుబాటులో ఉంచాలని డిమాండ్ చేస్తూ ప్రధాని నివాసానికి మార్చ్‌గా బయలుదేరారు. మార్చ్‌ను అడ్డుకున్న పోలీసులు కేజ్రీవాల్‌తో పాటు పలువురు సీనియర్ నాయకులను అదుపులోకి తీసుకున్నారు.

అసలు ఏమిటీ ఈ 'ఇ20 పెట్రోల్' (E20 Petrol)?

కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా ప్రవేశపెట్టిన ఇ20 ఇంధన విధానం ప్రకారం, సాధారణ పెట్రోల్‌లో 20 శాతం ఇథనాల్‌ను మిక్స్ చేస్తారు. మిగిలిన 80 శాతం మాత్రమే స్వచ్ఛమైన పెట్రోల్ ఉంటుంది. దేశంలో ఇంధన దిగుమతి బిల్లును తగ్గించుకోవడానికి, అలాగే పర్యావరణంలోకి విడుదలయ్యే కర్బన ఉద్గారాలను అరికట్టడానికి ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు కేంద్రం చెబుతోంది. చెరకు పిప్పి, పాడైపోయిన ధాన్యాలు, వ్యవసాయ వ్యర్థాల నుండి ఈ ఇథనాల్‌ను తయారు చేస్తారు. దీనివల్ల రైతులకు కూడా అదనపు ఆదాయం లభిస్తుందని ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది. అయితే, ఈ విధానంలో వినియోగదారుల కోణం నుండి తీవ్రమైన లోపాలు ఉన్నాయన్నది నిపుణుల మరియు ప్రతిపక్షాల ప్రధాన వాదన.

వాహనదారుల ఆందోళనలు: ఇంజన్లపై పడే ప్రభావం

ఇ20 పెట్రోల్ విధానంపై దేశవ్యాప్తంగా వాహనదారుల్లో తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. ప్రధానంగా ఈ క్రింది సమస్యలు వినియోగదారులను వేధిస్తున్నాయి:

1. ఇంజన్ల నష్టం: భారతదేశంలో తిరుగుతున్న కోట్ల కొద్దీ పాత వాహనాలు (ముఖ్యంగా బిఎస్-4 మరియు అంతకంటే పాత ఇంజన్లు) ఇథనాల్ ఇంధనానికి అనుకూలంగా లేవు. ఇథనాల్ అనేది లోహాలను, రబ్బర్ ట్యూబులను త్వరగా తుప్పు పట్టించే గుణాన్ని కలిగి ఉంటుంది. దీనివల్ల పాత వాహనాల ఇంజన్లు త్వరగా పాడైపోతాయని ఆటోమొబైల్ రంగ నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

2. మైలేజీ తగ్గిపోవడం: ఇథనాల్‌కు పెట్రోల్‌తో పోలిస్తే ఇంధన సామర్థ్యం (Energy Density) తక్కువ. దీనివల్ల ఇ20 పెట్రోల్ వాడినప్పుడు వాహనాల మైలేజీ దాదాపు 5 నుంచి 10 శాతం వరకు తగ్గుతుంది. అంటే, వాహనదారులు లీటర్ పెట్రోల్‌కు గతంలో కంటే తక్కువ దూరం మాత్రమే ప్రయాణించగలరు.

3. ఎంపిక చేసుకునే అవకాశం లేకపోవడం: పెట్రోల్ బంకులలో కేవలం ఇ20 పెట్రోల్ మాత్రమే విక్రయిస్తూ, పాత సాధారణ పెట్రోల్‌ను అందుబాటులో లేకుండా చేయడంపై తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. వాహనదారులకు తమకు నచ్చిన ఇంధనాన్ని ఎంచుకునే హక్కును కేంద్రం కాలరాస్తోందని ఆప్ ఆరోపిస్తోంది.

కార్పొరేట్ ప్రయోజనాల కోసమేనా? రాజకీయ కోణం

ఈ నిరసనల వెనుక బలమైన రాజకీయ, ఆర్థిక కోణాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇథనాల్ ఉత్పత్తిలో దేశంలోని కొన్ని ప్రముఖ చక్కెర మిల్లుల యజమానులు, బడా పారిశ్రామికవేత్తలు భారీగా లాభపడుతున్నారని ప్రతిపక్షాలు ఆరోపిస్తున్నాయి. వ్యవసాయ రంగాన్ని అభివృద్ధి చేయడం పేరుతో కార్పొరేట్ శక్తులకు వేల కోట్ల రూపాయల సబ్సిడీలను కేంద్రం కట్టబెడుతోందని కేజ్రీవాల్ ఆరోపించారు. ఒకవైపు పెట్రోల్ ధరలు సామాన్యుడికి అందుబాటులో లేకుండా పెరుగుతుంటే, మరోవైపు నాసిరకం ఇ20 పెట్రోల్‌ను అదే ధరకు విక్రయించడం పగటి దొంగతనమేనని నిరసనకారులు మండిపడుతున్నారు. అలాగే దేశంలో ఆహార భద్రతకు ముప్పు తెచ్చేలా ఆహార ధాన్యాలను సైతం ఇథనాల్ తయారీకి మళ్లించడం సరికాదనే వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి.

కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు నిపుణుల సమాధానం

అయితే ఈ ఆరోపణలను కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు విధాన నిర్ణేతలు కొట్టిపారేస్తున్నారు. పెట్రోలియం దిగుమతుల కోసం భారతదేశం ప్రతి సంవత్సరం లక్షల కోట్లు ఖర్చు చేస్తోందని, ఇథనాల్ బ్లెండింగ్ ద్వారా దేశీయంగా ఉత్పత్తి పెరిగి విదేశీ మారక ద్రవ్యం ఆదా అవుతుందని ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది. పర్యావరణ పరిరక్షణలో భాగంగా కాలుష్యాన్ని తగ్గించడానికి ఈ చర్యలు తప్పనిసరని స్పష్టం చేస్తోంది. వాహన తయారీ సంస్థలు కూడా రాబోయే రోజుల్లో ఇ20 అనుకూల ఇంజన్లను మాత్రమే మార్కెట్లోకి విడుదల చేసేలా నిబంధనలు కఠినతరం చేశామని అధికారులు చెబుతున్నారు.

ముగింపు: పరిష్కారం ఏది?

ఏదేమైనా, పర్యావరణ పరిరక్షణ మరియు దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రయోజనాల పేరుతో తీసుకునే నిర్ణయాలు సామాన్య వినియోగదారుడికి భారంగా మారకూడదు. పాత వాహనాలు కలిగి ఉన్న మధ్యతరగతి ప్రజలకు ఇ20 వల్ల కలిగే నష్టాన్ని నివారించేందుకు కేంద్రం ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను అన్వేషించాలి. ఒకేసారి కాకుండా క్రమంగా ఈ మార్పును తీసుకురావాలని, వాహనదారులకు పాత పెట్రోల్ ఎంపికను కూడా బంకులలో కల్పించాలని ఆప్ చేస్తున్న డిమాండ్‌లో సహేతుకత లేకపోలేదు. ఈ రాజకీయ మరియు సాంకేతిక ఘర్షణకు తెరపడాలంటే ప్రభుత్వం నిపుణులతో మరోసారి చర్చించి, సామాన్యుడికి నష్టం జరగని రీతిలో విధానపరమైన సవరణలు చేయాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.